Produkcja


Page views since 2007-01-01: 1338735

Dziedzictwo i Ekomuzea

(tekst autorstwa Barbary Kazior)

Ekomuzea a Zielone Szlaki Greenways

Przy wielu zielonych szlakach – greenways rozwijają się ekomuzea - inicjatywy nastawione na ochronę i ekspozycję unikatowych wartości lokalnego dziedzictwa, aktywizację i zaangażowanie lokalnego społeczeństwa oraz poprawę jakości życia mieszkańców w zgodzie z duchem rozwoju zrównoważonego. Ekomuzea są często uzupełnieniem regionalnych, krajowych czy międzynarodowych zielonych szlaków – greenways. W Polsce rozwijają się np. wzdłuż Bursztynowego Szlaku (Ekomuzeum Lanckorona, Ekomuzeum Babiej Góry czy Ekomuzeum Opatów-Iwaniska). Liczne, lokalne ekomuzea powstają na Dolnym Śląsku, w tym Ekomuzeum Dymarki w Tarchalicach czy Ekomuzeum Cysterskie w Lubiążu uatrakcyjniają Szlak Odry. W Bieszczadach wzdłuż szlaku „Zielony Rower” Greenway Karpaty Wschodnie powstało modelowe Ekomuzeum „Trzy Kultury w Lutowiskach”.

Czym jest ekomuzeum?

Ekomuzeum to sieć rozproszonych w terenie obiektów, które tworzą „żywą” kolekcję, obrazującą wartości przyrodnicze i kulturowe regionu oraz dorobek jego mieszkańców. Wyjątkowy charakter regionu jest prezentowany jako wypadkowa warunków naturalnych i działalności ludzi, historycznej i obecnej (definicja wg Fundacji Partnerstwo dla Środowiska). Ekomuzeum eksponuje autentyczność miejsca, poprzez prezentację zasobów przyrodniczo-kulturowych i działalność mieszkańców, w połączeniu z promocją, edukacją i rozwojem regionu, stwarzając możliwość integrowania ludzi i inicjatyw. Ekomuzeum jest przedsięwzięciem tworzonym oddolnie, w oparciu o lokalną mądrość i organiczną znajomość regionu, czerpiącym z miejscowej historii i tradycji, zaprezentowanej w sposób żywy i interesujący, godzącym wymogi ochrony dziedzictwa z potrzebami ekonomicznymi mieszkańców. Termin “ekomuzeum” został wprowadzony we Francji przez Hugues de Varine w roku 1971 a pierwsze inicjatywy, które zyskały status ekomuzeów zostały założone w Le Creusot w 1974 i w Grande Lande w 1975. Krajem, gdzie dość wcześnie rozwinął się ruch ekomuzealny była także Szwecja, gdzie powstawały głównie większe, regionalne przedsięwzięcia.

Kryteria ekomuzeum

1. Budowane w oparciu o lokalne dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe, przyczyniające się do jego zachowania, kultywowania i eksponowania.

2. Bazuje na autentycznych elementach dziedzictwa, przyczyniając się do jego rekonstrukcji i rewitalizacji.

3. Oddolnie tworzone i zarządzane (np. przez lokalną/regionalną organizację lub instytucję).

4. Promuje przyjazne dla środowiska technologie i środki transportu.

5. Integruje wszystkie kluczowe elementy: centrum informacyjno-dokumentacyjne, miejsca i obiekty rozproszone w terenie, „żywe” warsztaty i pokazy, sieć ścieżek i szlaków, lokalne imprezy w spójny produkt.

6. Przyczynia się do budowania i wzmacniania lokalnej tożsamości oraz aktywizacji lokalnej społeczności.

7. Tworzone i rozwijane w oparciu o lokalne partnerstwo.

 

Podstawowe elementy ekomuzeum

1. centrum informacyjno-dokumentacyjne, odpowiedzialne za koordynację, rozwój, promocję, budowanie produktu turystycznego, a także prowadzenie działalności naukowo-badawczej, wydawniczej, dokumentacyjnej i informacyjnej.

2. zespół atrakcji (eksponatów) rozproszonych w terenie, czyli kolekcja obiektów i miejsc, które decydują o jego charakterze i wyjątkowości, która stanowią istotę ekomuzeum. Do tej grupy zaliczają się zarówno kościoły, zamki, dworki, kapliczki, charakterystyczna zabudowa, stanowiska miejscowej flory i fauny, punkty widokowe, zjawiska geologiczne i wiele innych, w zależności od tego, czym może się poszczycić dany obszar.

3. warsztaty i demonstracje tworzące „żywą” prezentację dziedzictwa, w czasie których miejscowi rzemieślnicy i twórcy demonstrują proces produkcyjny i twórczy.

4. sieć oznakowanych ścieżek i szlaków, zapewniających sprawną komunikację między obiektami. Ekomuzea promują niezmotoryzowane formy transportu, w związku z czym preferowane są trasy piesze, rowerowe, konne, kajakowe i in.

5. cykliczne i okazjonalne imprezy, organizowane dla uatrakcyjnienia i promocji oferty ekomuzeum, ale także w celu zapoznania zwiedzających z lokalnymi zwyczajami i tradycjami.

Przykłady ekomuzeów


Galeria


Sieć Greenways na Białorusi











DG-Environment
Zdjęcia, teksty: Dominika Zaręba, Valeria Klitsounova, Elena Vetrova, Tsimur Kroll | Rysunki: Iwona-Siwek Front
Projekt "Zielone Szlaki Greenways dla Białorusi" realizowany przez Fundację Partnerstwo dla Środowiska we współpracy z Organizacją Społeczna "Agro i Ekoturystyka", został sfinansowany w ramach programu pomocy zagranicznej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w 2006
Strona stworzona przez: strony internetowe, prezentacje multimedialne